[نظر] درباره‌ی رویارویی توبوسو، آلیسا آلانو، و پرسش عدالت

کسانی که مرا به خوبی می‌شناسند می‌دانند که می‌توانم با این موضوع ارتباط برقرار کنم. Pinagdaanan ko rin ang landas na 'yon at, 'ika nga sa Ingles، من "به زور از مرگ جان سالم به در بردم."

مرگ آلیسا آلانو (معروف به "کا دئا") و دیگران در جریان یک درگیری مسلحانه در توبوسو، نگروس اکسیدنتال، فاجعه‌ای است که باید بسیار فراتر از گزارش‌های تاکتیکی و واکنش‌های کور و قطبی‌شده در رسانه‌های اجتماعی طنین‌انداز شود. از منظر عدالت انتقالی، مرگ او صرفاً یک تلفات جنگی نیست؛ بلکه نشانه‌ای عمیق از "ناتمام‌ها" در روایت ملی ماست. این یادآوری تلخی است که تا زمانی که ریشه‌های درگیری مسلحانه مورد توجه قرار نگیرد، کشور به از دست دادن درخشان‌ترین ذهن‌های خود ادامه خواهد داد.

در مرگ دانشمندان در کوه‌ها، اندوهی عمیق وجود دارد. دانشمندان دنیاهای جدید را واسازی و تصور می‌کنند. وقتی یک روشنفکر جوان تصمیم می‌گیرد تنها عرصه باقی‌مانده برای دانش‌پژوهی او انقلاب مسلحانه است، این نشان‌دهنده شکست ما در متقاعد کردن آنان است که راه‌های کم‌هزینه‌تری وجود دارد. هر بار که یک دانشجو در یک درگیری مسلحانه سقوط می‌کند، ما یک معمار بالقوه صلح آینده‌مان را از دست می‌دهیم. تنها با سوگواری توخالی "چه می‌توانست باشد" روبرو می‌مانیم، اگر درخشش آنان به جای خاموش شدن در یک رویارویی کوهستانی، برای اصلاحات نهادی به کار گرفته می‌شد.

انتخاب و هزینه

این سوگواری برای من صرفاً علمی نیست؛ بلکه احشایی است. من کشش آن انتخاب را می‌شناسم و در یک مقطع آن را زیستم و بهای سنگین آن را تحمل کردم. اما باور من تکامل یافته است. در حالی که شکایات انقلاب اغلب مشروع هستند، روش مبارزه مسلحانه اغلب چرخه‌های جدیدی از تروما ایجاد می‌کند که عدالت انتقالی در پی شکستن آنهاست. ما نمی‌توانیم جامعه‌ای "عادلانه" بر پایه خونریزی دائمی بنا کنیم.

مرگ دانشمندان جوان در جریان درگیری مسلحانه نشان‌دهنده شکست سیستماتیک مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی در همه امور است که هم دولت و هم جنبش انقلابی را در بر می‌گیرد. در عدالت انتقالی، مسئولیت‌پذیری فراتر از اینکه چه کسی ماشه را کشید است، بلکه به بررسی ساختارهایی می‌پردازد که اجازه می‌دهند چنین فجایعی تکرار شوند.

مسئولیت‌پذیری دولت: تناسب نیروی به کار رفته

برای دولت و نیروهای مسلحش، مسئولیت‌پذیری بر اصول حقوق بین‌المللی بشردوستانه (IHL) و قوانین درگیری (ROE) متمرکز است. وقتی یک درگیری مسلحانه منجر به تعداد تلفات بیش از حد یا مرگ افرادی می‌شود که ممکن بود در موقعیت تسلیم شدن قرار داشته باشند، چندین سؤال مسئولیت‌پذیری مطرح می‌شود:

• اصل تناسب: آیا سطح نیروی به کار رفته توجیه داشت؟ با توجه به قدرت و مأموریتی که دولت به عنوان متولی وظیفه دارد، باید با معیار بالاتری از شفافیت مواجه شود. به نظر می‌رسد یک تحقیق مستقل در اینجا ضروری است.
• مسئولیت فرماندهی: آیا سیستم‌هایی برای اطمینان از کنترل اقدامات سربازان وجود داشت؟ آیا به آنها دستور داده شده بود که خویشتن‌داری معقول داشته باشند یا پیروزی را به هر قیمتی تضمین کنند؟ 

مسئولیت‌پذیری CPP-NPA: اخلاق جذب‌نیرو و افشاگری

CPP-NPA نیز با مسئولیت‌پذیری اخلاقی و سیاسی عمیقی در مورد جذب‌نیرو و استقرار جوانان روبرو است.

• قرار دادن جوانان در معرض خطر: آیا دانشمندان در خط مستقیم آتش یک ارتش دولتی مدرن قرار داده شدند؟ اگر آنها واقعاً در مناطقی که جنبش "کنترل" می‌کند "تحقیق" و "کار جامعه‌ای" انجام می‌دادند، چگونه محافظت می‌شدند؟ قرار دادن این جوانان آسیب‌پذیر در میدان نبرد آنها را نیز مسئول می‌سازد. یا آیا آنها تصمیم گرفتند خود رزمنده شوند، چه تمام‌وقت چه پاره‌وقت؟ اگر چنین است، پس پشت آن بایستید و به "شهادت" در اصطلاح انقلابی‌شان افتخار کنید.
• مسئولیت پیشتاز: وقتی یک استراتژی انقلابی منجر به مرگ مداوم جوانان بدون دستیابی به تحول ملموس اجتماعی می‌شود، رهبری باید پاسخگوی هزینه انسانی پایداری ایدئولوژیک خود باشد.

نتیجه نهایی شکست صلح است. با اصرار بر شکست قطعی شورش از سوی ارتش؛ و اولویت مبارزه مسلحانه از سوی جنبش – هر دو طرف راه‌های دیگری را برای این دانشمندان به منظور پیگیری اصلاحات می‌بندند. مسئولیت‌پذیری شامل اعتراف به این است که تداوم جنگ به عنوان سیاست به همان "چرخه نارضایتی" که مانع صلح بلندمدت می‌شود کمک می‌کند.

زمینه مشترک: ریشه‌های درگیری

مسئولیت‌پذیری نهایی هر دو طرف در شکست مشترک‌شان در انتقال مبارزه از میدان نبرد به میز مذاکره نهفته است.

به عنوان کسی که زمانی آن مسیر را طی کرده و سنگینی آن انتخاب‌ها را احساس کرده، فقدان مستمر مسئولیت‌پذیری را در هر دو طرف می‌بینم. دولت "کشتن" را به عنوان پیروزی برای صلح توجیه می‌کند، در حالی که جنبش "سقوط" را به عنوان فداکاری پرافتخار قاب می‌کند. هر دو روایت تبلیغات راحت هستند، اما هر دو برای خانواده‌ها و ملت ویرانگرند. ما باید راه‌هایی برای دنبال کردن تحول اجتماعی بدون نیاز به سلاح بیابیم. خاطره کسانی که سقوط کرده‌اند نباید به عنوان سوخت برای تعارضات بیشتر استفاده شود، بلکه باید به عنوان انگیزه‌ای موقرانه برای یافتن راه‌حل پایدار باشد. صلح نبود مبارزه نیست؛ بلکه وجود سیستمی است که در آن می‌توانیم برای عدالت مبارزه کنیم بدون اینکه مجبور باشیم برایش بمیریم.

راه‌حل‌های پایدار نیاز دارند که هر دو طرف از استفاده از جان جوانان به عنوان ارز برای دستورکارهای خود دست بردارند. مسئولیت‌پذیری واقعی به معنای تلاش برای حل بی‌زمینی، فقر و طرد نهادی است که "گزینه مسلحانه" را جذاب می‌کند. تا زمانی که این ریشه‌ها را مورد توجه قرار ندهیم، همه ما مسئول "آلیساهایی" هستیم که به از دست دادن آنها ادامه می‌دهیم. – Rappler.com

رابرت فرانسیس گارسیا نویسنده To Suffer Thy Comrades: How the Revolution Decimated its Own است. او رئیس مؤسس و دبیرکل فعلی گروه حقوق بشر Peace Advocates for Truth, Healing and Justice (PATH) است. او همچنین دبیر Transitional Justice League (TJL) است.