OFAC và Iran làm phức tạp vụ 344 triệu USDT

Việc OFAC đóng băng khoảng 344 triệu USD USDT đã làm nổi bật bài toán truy vết và quy trách nhiệm trong crypto.

Giới chức Mỹ cho biết số tiền này nằm trong hai ví liên quan đến hoạt động bất hợp pháp. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị lúc đó, cái tên bị nhắc đến nhiều nhất là Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Tuy nhiên, một phân tích sau đó cho rằng dấu vết giao dịch không khớp hoàn toàn với cách vận hành thường thấy của nhóm này.

Vì sao vụ đóng băng 344 triệu USD USDT gây chú ý

OFAC đã đóng băng khoảng 344 triệu USD USDT, một quy mô đủ lớn để trở thành một trong những trường hợp thực thi liên quan đến crypto được nhắc đến nhiều nhất. Điểm gây tranh luận không nằm ở riêng số tiền, mà ở câu hỏi ai thực sự đứng sau các ví này. Ban đầu, do hai ví được cho là gắn với hoạt động bất hợp pháp và bối cảnh địa chính trị, nhiều sự chú ý dồn vào IRGC.

NOMINIS nhìn thấy điều gì khác trong dữ liệu ví

CEO Snir Levi của NOMINIS đã đối chiếu hai ví bị đóng băng với các mẫu hình crypto từng được xác nhận liên quan đến IRGC. Ông cho rằng có những khác biệt rõ về cách gom tiền và cách chuyển tiền. Theo đánh giá này, các ví bị nhắm tới không thể hiện đầy đủ kiểu vận hành thường thấy của IRGC, vốn thường phân tán tiền sang nhiều địa chỉ, giữ số dư thấp và dịch chuyển thường xuyên để tránh bị phát hiện.

Thay vào đó, các ví bị nêu tên đã tích lũy lượng lớn USDT từ năm 2021 và gần như không hoạt động sau tháng 2 năm 2023. Đặc điểm này khiến chúng không khớp hoàn toàn với mô hình “di chuyển nhanh” mà NOMINIS mô tả đối với các ví liên quan đến IRGC.

Những dấu vết giao dịch làm câu chuyện trở nên phức tạp hơn

NOMINIS cũng cho biết một số ví có tương tác bất thường với các sàn, trong đó có các chuyển khoản thử nhỏ đến Bitfinex. Dữ liệu cụm ví còn cho thấy liên hệ với Huobi (HTX), Huione Group và một số dòng tiền có thể liên quan đến Trung Quốc. Một địa chỉ trên HTX cũng nhận tiền gắn với các thực thể Iran, nhưng thời điểm xảy ra vẫn chưa rõ. Những chi tiết này làm nổi lên khả năng có hạ tầng dùng chung hoặc sự giao thoa ngoài ý muốn với các ví có rủi ro cao.

Ở điểm này, dữ liệu hiện có chưa đủ để kết luận dứt khoát ví bị đóng băng do IRGC kiểm soát trực tiếp hay chỉ phản ánh một mạng lưới phức tạp hơn, nơi sàn giao dịch, bên trung gian và các ví liên quan đến nhiều thực thể cùng xuất hiện trong cùng một cụm giao dịch.

Vụ việc nói gì về truy vết và trách nhiệm trong crypto

Câu chuyện này cho thấy một điểm yếu quen thuộc của hệ sinh thái tài sản số: dữ liệu on-chain có thể phản ánh dòng tiền, nhưng không phải lúc nào cũng trả lời được ai là chủ thể cuối cùng kiểm soát các ví. Khi tiền đi qua nhiều lớp hạ tầng, từ ví riêng đến sàn giao dịch và các mạng lưới trung gian, việc quy kết trách nhiệm có thể bị chậm hoặc sai lệch. NOMINIS cho rằng đây là lý do khiến việc gắn nhãn chủ thể trong các trường hợp như vậy trở nên khó khăn hơn bình thường.

Vụ đóng băng 344 triệu USD USDT vì thế không chỉ là một biện pháp thực thi của cơ quan chức năng. Nó còn là ví dụ về giới hạn của việc suy ra danh tính từ dữ liệu blockchain khi mẫu giao dịch không khớp hoàn toàn với hồ sơ đã biết. Hiện vẫn thiếu thêm chi tiết để xác định mức độ liên quan giữa các ví, hạ tầng sàn và các thực thể bị nghi ngờ.

Tổng kết

OFAC đã đóng băng khoảng 344 triệu USD USDT từ hai ví bị cho là liên quan đến hoạt động bất hợp pháp, nhưng phân tích của NOMINIS cho thấy dấu vết giao dịch không trùng khớp hoàn toàn với mô hình từng thấy ở các ví liên quan đến IRGC. Điểm còn bỏ ngỏ là mức độ kiểm soát thực sự đối với các ví này và vai trò của các sàn, cụm ví hoặc hạ tầng trung gian trong toàn bộ dòng tiền.