'Phá hoại khoa học hơn nữa': Trump sa thải toàn bộ thành viên hội đồng khoa học quốc gia Mỹ

Vào thứ Sáu, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã âm thầm sa thải toàn bộ thành viên của hội đồng độc lập quản lý Quỹ Khoa học Quốc gia, một động thái được xem là sự leo thang trong cuộc chiến phá hoại khoa học của chính quyền này.

Các thành viên của Hội đồng Khoa học Quốc gia (NSB) đã được thông báo qua một Email ngắn gọn "nhân danh Tổng thống Donald J. Trump" rằng "vị trí thành viên của Hội đồng Khoa học Quốc gia của quý vị đã bị chấm dứt, có hiệu lực ngay lập tức." Một thành viên hội đồng bị sa thải, nhà hóa học Willie May, cho biết với tờ The New York Times rằng ông "thất vọng" nhưng không "hoàn toàn ngạc nhiên," và thêm rằng, "Tôi đã chứng kiến sự tháo dỡ có hệ thống cơ sở hạ tầng tư vấn khoa học của chính phủ này với sự lo ngại ngày càng tăng, và Hội đồng Khoa học Quốc gia chỉ đơn giản là nạn nhân mới nhất."

NSB đặt ra các chính sách của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF), phê duyệt các quyết định tài trợ lớn cho NSF, và tư vấn cho Quốc hội cũng như Tổng thống về "các vấn đề chính sách liên quan đến khoa học và kỹ thuật."

Dân biểu Zoe Lofgren (Đảng Dân chủ, California), thành viên cấp cao của Ủy ban Khoa học, Không gian và Công nghệ Hạ viện, cho biết trong một tuyên bố vào thứ Bảy rằng "đây là động thái ngớ ngẩn mới nhất của một tổng thống tiếp tục gây hại cho khoa học và sự đổi mới của Mỹ."

"NSB không mang tính chính trị," Lofgren nói. "Nó tư vấn cho tổng thống về tương lai của NSF. Thật không may, không có gì đáng ngạc nhiên khi một tổng thống đã tấn công NSF ngay từ ngày đầu tiên lại tìm cách phá hủy hội đồng giúp định hướng cho tổ chức này. Liệu tổng thống có lấp đầy NSB bằng những người trung thành với MAGA, những người sẽ không đứng lên chống lại ông ta khi ông ta trao lại vị trí lãnh đạo khoa học của chúng ta cho các đối thủ? Thật là một hành động ngốc nghếch."

Alondra Nelson, một học giả đã từ chức khỏi NSB vào tháng 5 năm ngoái vì lo ngại về sự can thiệp chính trị, đã viết trên mạng xã hội rằng "lịch sử sẽ không nhìn nhận tốt về chính quyền này vì nhiều lý do, nhưng việc bịt miệng có hệ thống các chuyên gia độc lập là điều đặc biệt đáng lo ngại."

Kể từ đầu nhiệm kỳ thứ hai, Trump và các phó của ông đã tấn công khoa học trong toàn bộ chính phủ liên bang, bao gồm việc xóa bỏ bộ phận nghiên cứu khoa học của Cơ quan Bảo vệ Môi trường và sa thải hàng loạt các chuyên gia.

Trong năm tài chính tới, Trump đã đề xuất cắt giảm ngân sách của NSF gần 55%. Ngoài ra, ngân sách của tổng thống sẽ "loại bỏ tài trợ cho Văn phòng Nghiên cứu Đại dương và Khí quyển của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia," theo báo cáo của Scientific American. Kế hoạch của Nhà Trắng, nếu được Quốc hội phê duyệt, cũng sẽ cắt giảm ngân sách của NASA gần 25%.

"Đây là cách Mỹ đánh mất vị trí lãnh đạo khoa học—với một dòng ngân sách liều lĩnh," Leigh Stearns, một nhà băng hà học tại Đại học Pennsylvania, nói với Scientific American.